يك تبرزين راه مىرويم ، آن هم به عرض . در راه ، يك نفر تلگرافچى انگليسى « 1 » ديده شد كه نوكرش بر گاوى زين كرده سوار بود . غروب آفتاب به دشت ارژن « 2 » رسيده ، در خانهء مراد نامى منزل كرديم . پنج‌شنبه ، 6 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] [ كتل پيرزن ] اول آفتاب از دشت ارژن « 3 » حركت شد . رسيديم به كتل « 4 » پيرزن . « 5 » اى امان از كتل پيرزن ، « 6 » كه برف افتاده و يخ بسته بود . يك دسته قاطر از جلو مىرفت و متصل به زمين مىخوردند . در كاروانسراى ميان كتل « 7 » چند دقيقه [ اى ] مكث نموديم . خوب كاروانسراى خوش طرحى است ، ولى روبه خرابى گذاشته و تعمير لازم دارد . دريغ است كه چنين آثار خير و بناى محكمى ، يكباره محو و منهدم شود . [ كازرون ] 5 ساعت به غروب مانده ، از آن‌جا حركت كرده ، دو ساعت از شب گذشته ، وارد كازرون « 8 » شديم . از اوّل كتل دختر « 9 » تا آخر ، پياده راه رفتم ، چون سرازيرى است [ و ] سوار بودن مشكل است .

--> ( 1 ) . « تلگرافخانه‌اى بود كه صاحب‌منصب فنى انگليسى آن‌را اداره مىكرد . پس از پيمودن 2 ميل راه ، از ميان كتل به اين تلگراف‌خانه رسيديم . . . از ميان كتل تا انتهاى دشت ارژن درختان چنار و افرا و انار و خفچه دشت را پوشانده است . » ( سفرنامه يوشيداما ساهارو ، 102 ) ( 2 ) . در اصل : ارژنه ( 3 ) . در اصل : ارژنه ( 4 ) . كتل ( Kotal ) به‌معناى گردنه است . اين گردنه صعب العبور 2200 متر ارتفاع دارد و سر راه قديم كازرون به شيراز واقع شده بود . ( 5 ) . در اصل : پيره‌زن ( 6 ) . در اصل : پيره‌زن ( 7 ) . كاروانسراى ميان كتل شهرستان كازرون از بناهاى عصر قاجاريه است كه به شماره 3667 در تاريخ 25 اسفندماه 1379 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت شده است . « جاى خوب و زيبا و باصفايى است . بناى اين كاروانسراى كوچك همچون كلبهء زاهدى كوه‌نشين بود . » ( سفرنامه يوشيداما ساهارو ، 98 ) . ( 8 ) . كازرون ( Kazerun ) كه به شهر سبز نيز معروف است ، از شهرهاى باستانى استان فارس مىباشد . نام شهر از لغت گاز و گازران گرفته شده ، كه مردم آن از كتان پس از شستن ، پارچه‌اى به نام « توز » مىبافتند و لغت « گازران » به مرور « كازران » و « كازرون » شده است ، چنان‌كه هنوز برخى از مردم اين شهر پسوند گازرانى يا كازرانى در انتهاى نام خانوادگى خويش دارند . اين شهر در سال 1385 ه . ش . 843 ، 20 خانوار و 326 ، 87 نفر جمعيت داشته است . ( 9 ) . كتل دختر ( Kotal - e Doxtar ) ، گردنه‌اى است به بلندى 1250 متر در شهرستان كازرون ، ( فرهنگ گيتاشناسى ، 3 / 979 ) .